Penalty là gì? Đây là quả đá phạt trực tiếp đặc biệt được thực hiện từ khoảng cách 11 m. Tuy nhiên, không phải mọi lỗi trong vòng cấm đều dẫn đến phạt đền. Bài viết của Ngoaisanco sẽ giải thích quy định về xâm nhập vòng cấm, động tác giả, đá bồi và lỗi của thủ môn theo Luật 14 IFAB.
Penalty là gì?
Penalty là hình thức đá phạt trực tiếp đặc biệt, được thực hiện từ chấm phạt đền.
Khái niệm penalty trong bóng đá
Penalty được trao khi cầu thủ phòng ngự phạm lỗi đáng phạt trực tiếp trong vòng cấm lúc bóng đang trong cuộc. Người thực hiện sút từ chấm 11 m và đối mặt thủ môn.
Penalty còn được gọi là gì?
Penalty còn được gọi là phạt đền, đá phạt 11 m hoặc quả 11 m.
Chấm penalty cách khung thành bao nhiêu mét?
Chấm phạt đền cách đường cầu môn 11 m, nằm giữa hai cột dọc. Bóng phải đứng yên và chạm hoặc nhô trên tâm chấm.
Penalty được quy định tại điều nào?
Quy trình thực hiện nằm tại Luật 14 – Quả phạt đền của IFAB.
Khi nào một đội được hưởng penalty?
Yếu tố quyết định là loại lỗi và vị trí xảy ra vi phạm, không phải nơi bóng dừng lại hay vị trí cầu thủ ngã xuống.
Lỗi đáng phạt trực tiếp xảy ra trong vòng cấm
Đội tấn công được hưởng penalty nếu đối phương phạm lỗi đáng phạt trực tiếp trong vòng cấm khi bóng đang trong cuộc.
Các lỗi va chạm dẫn đến phạt đền
Đá, ngáng chân, đẩy, giữ người, xoạc hoặc va chạm trái luật có thể dẫn đến penalty.
Những trường hợp dùng tay chơi bóng
Cầu thủ phòng ngự có thể bị phạt khi cố tình dùng tay hoặc để tay làm cơ thể lớn hơn không tự nhiên.
Đường biên vòng cấm có được tính là bên trong không?
Có. Đường giới hạn thuộc khu vực phạt đền, nên lỗi đáng phạt trực tiếp xảy ra trên đường biên được xử lý bằng penalty.
Có phải mọi lỗi trong vòng cấm đều dẫn đến penalty?
Không. Chỉ lỗi đáng phạt trực tiếp của đội phòng ngự mới dẫn đến phạt đền.
Quy trình thực hiện một quả penalty đúng luật
Trước tín hiệu của trọng tài, bóng, người sút, thủ môn và các cầu thủ khác đều phải ở đúng vị trí.
Checklist thực hiện penalty
- Bóng đứng yên tại chấm phạt đền.
- Cầu thủ thực hiện được xác định rõ.
- Thủ môn đứng giữa hai cột dọc, đối mặt người sút.
- Các cầu thủ khác ở ngoài vòng cấm, phía sau chấm penalty và cách bóng ít nhất 9,15 m.
- Trọng tài ra tín hiệu.
- Người sút đưa bóng về phía trước.
- Bóng vào cuộc khi được đá và di chuyển rõ ràng.
Vị trí đặt bóng trên chấm phạt đền
Bóng phải chạm hoặc nhô trên tâm chấm phạt đền.
Xác định cầu thủ thực hiện
Người sút phải được xác định rõ. Nếu người không được chỉ định tự ý đá thay, cầu thủ đó bị cảnh cáo và đội phòng ngự hưởng phạt gián tiếp.
Vị trí của thủ môn
Thủ môn phải ở trên đường cầu môn, giữa hai cột dọc và quay mặt về phía người sút cho đến khi bóng được đá.
Vị trí của các cầu thủ còn lại
Các cầu thủ khác phải ở trong sân, ngoài vòng cấm, phía sau chấm penalty và cách bóng ít nhất 9,15 m.
Tín hiệu của trọng tài và thời điểm bóng vào cuộc
Bóng được tính là vào cuộc khi đã được đá và di chuyển rõ ràng.
Người sút phải đưa bóng về phía nào?
Bóng phải được đá về phía trước. Đánh gót vẫn hợp lệ nếu bóng di chuyển lên phía trước.
Luật dành cho người thực hiện penalty
Người sút được lựa chọn cách chạy đà và hướng sút nhưng phải tuân thủ giới hạn về động tác giả, đá bồi và số lần chạm bóng.
Có được thực hiện động tác giả không?
Người sút được thay đổi nhịp trong lúc chạy đà, nhưng giả sút sau khi đã hoàn tất đà chạy là hành vi trái luật. Trọng tài sẽ cảnh cáo người sút và cho đội phòng ngự hưởng quả phạt gián tiếp.
Có được chuyền penalty cho đồng đội không?
Có. Người sút được đá bóng nhẹ về phía trước để đồng đội băng vào dứt điểm, miễn cầu thủ đó chỉ tiến vào vòng cấm sau khi bóng đã vào cuộc.
Nếu đồng đội di chuyển vào quá sớm và trực tiếp tham gia pha bóng, trọng tài có thể xử lý lỗi xâm nhập vòng cấm.
Người khác có được thay người đã đăng ký sút không?
Đội bóng có thể đổi người thực hiện trước tín hiệu của trọng tài, nhưng cầu thủ mới phải được xác định rõ ràng.
Nếu một cầu thủ không được chỉ định tự ý thực hiện sau tiếng còi, người đó bị thẻ vàng và đội phòng ngự được hưởng quả phạt gián tiếp, bất kể bóng có vào lưới hay không.
Khi nào người sút được đá bồi?
Người sút được đá bồi nếu bóng đã chạm thủ môn hoặc một cầu thủ khác. Ví dụ, khi thủ môn đẩy bóng trở lại sân, người thực hiện có quyền tiếp tục dứt điểm.
Nếu bóng chỉ bật từ cột dọc hoặc xà ngang trở lại mà chưa chạm cầu thủ nào, người sút không được chạm bóng lần nữa.
Chạm bóng lần thứ hai bị xử lý ra sao?
Nếu người sút cố ý chạm bóng lần hai trước khi bóng chạm cầu thủ khác, đội phòng ngự được hưởng quả phạt gián tiếp. Nếu lần chạm thứ hai là lỗi dùng tay, hình thức bắt đầu lại có thể là đá phạt trực tiếp.
Trường hợp người sút trượt chân khiến bóng vô tình chạm chân trụ ngay sau cú đá được xử lý khác. Nếu bóng vào lưới, quả penalty được thực hiện lại; nếu bóng không vào, đội phòng ngự được hưởng phạt gián tiếp.
Luật dành cho thủ môn khi bắt penalty
Thủ môn được di chuyển để phán đoán hướng bóng nhưng phải giữ vị trí hợp lệ và không được cố tình làm người sút mất tập trung.
Thủ môn phải đặt chân trên vạch như thế nào?
Tại thời điểm bóng được đá, ít nhất một phần của một bàn chân thủ môn phải chạm, thẳng hàng hoặc nằm phía sau đường cầu môn.
Thủ môn không bắt buộc phải đặt cả hai chân trên vạch. Chỉ cần một phần của một chân đáp ứng điều kiện trên là vị trí được xem là hợp lệ.
Thủ môn có được di chuyển trước khi bóng được đá không?
Có. Thủ môn được phép di chuyển ngang trên đường cầu môn, nhún người hoặc chuẩn bị đổ hướng trước cú sút.
Điều bị cấm là để cả hai chân hoàn toàn ở phía trước đường cầu môn tại thời điểm bóng được đá.
Những hành vi gây mất tập trung bị cấm
Thủ môn không được cố tình trì hoãn việc thực hiện, làm rung cột dọc, xà ngang hoặc lưới. Những hành vi thiếu công bằng nhằm khiến người sút mất tập trung cũng có thể bị xử lý.
Khi nào quả penalty phải thực hiện lại vì lỗi của thủ môn?
Nếu thủ môn vi phạm vị trí và cản được bóng, quả penalty được thực hiện lại. Nếu bóng vẫn đi vào lưới, bàn thắng được công nhận.
Nếu cú sút đi ra ngoài hoặc bật cột dọc, xà ngang, trọng tài chỉ yêu cầu đá lại khi lỗi của thủ môn ảnh hưởng rõ ràng đến người sút. Thủ môn thường được nhắc nhở ở lần vi phạm đầu và có thể nhận thẻ vàng nếu tiếp tục tái phạm.
Những lỗi thường gặp khi thực hiện penalty
Quyết định của trọng tài phụ thuộc vào đội vi phạm, mức độ ảnh hưởng và kết quả của cú sút.
| Tình huống | Bóng vào lưới | Bóng không vào |
|---|---|---|
| Cầu thủ tấn công xâm nhập và có ảnh hưởng | Đá lại | Phạt gián tiếp |
| Cầu thủ phòng ngự xâm nhập và có ảnh hưởng | Công nhận bàn thắng | Đá lại |
| Người sút giả động tác sau khi hết chạy đà | Phạt gián tiếp, thẻ vàng | Phạt gián tiếp, thẻ vàng |
| Người không được xác định tự ý sút | Phạt gián tiếp, thẻ vàng | Phạt gián tiếp, thẻ vàng |
| Đá bóng về phía sau | Phạt gián tiếp | Phạt gián tiếp |
| Hai đội cùng vi phạm có ảnh hưởng | Đá lại | Đá lại |
| Người sút và thủ môn cùng vi phạm | Phạt gián tiếp, thẻ vàng người sút | Phạt gián tiếp, thẻ vàng người sút |
Cầu thủ tấn công xâm nhập vòng cấm sớm
Cầu thủ tấn công chỉ bị xử lý nếu việc vào sớm ảnh hưởng rõ ràng đến thủ môn hoặc người đó trực tiếp chơi bóng, tranh chấp hay tạo ra cơ hội sau cú sút.
Nếu cú đá thành bàn và hành vi xâm nhập có ảnh hưởng, quả penalty được thực hiện lại. Nếu bóng không vào, đội phòng ngự được hưởng phạt gián tiếp.
Cầu thủ phòng ngự xâm nhập vòng cấm sớm
Nếu cầu thủ phòng ngự vào sớm nhưng bóng vẫn vào lưới, bàn thắng được công nhận. Nếu cú sút không thành bàn và hành vi xâm nhập có ảnh hưởng, quả penalty được thực hiện lại.
Người sút dừng động tác giả trái luật
Việc dừng hoặc giả sút sau khi hoàn tất chạy đà là hành vi phi thể thao. Người sút bị thẻ vàng và đội phòng ngự được hưởng quả phạt gián tiếp dù bóng có vào lưới.
Cầu thủ không được xác định tự ý thực hiện
Nếu người không được chỉ định tự ý sút, trọng tài không công nhận bàn thắng. Cầu thủ đó nhận thẻ vàng và trận đấu được tiếp tục bằng quả phạt gián tiếp cho đội phòng ngự.
Đá bóng về phía sau
Người thực hiện bắt buộc phải đưa bóng về phía trước. Nếu bóng bị đá về phía sau, trọng tài dừng trận đấu và cho đội phòng ngự hưởng phạt gián tiếp.
Người sút và thủ môn cùng vi phạm
Khi người sút và thủ môn cùng vi phạm tại một thời điểm, lỗi của người sút được ưu tiên xử lý. Người sút bị thẻ vàng và đội phòng ngự được hưởng phạt gián tiếp.
Kết luận
Penalty là quả phạt trực tiếp đặc biệt được thực hiện từ chấm 11 m khi đội phòng ngự phạm lỗi đáng phạt trực tiếp trong vòng cấm. Người sút, thủ môn và các cầu thủ còn lại phải đứng đúng vị trí trước tín hiệu của trọng tài. Người sút được làm động tác giả trong lúc chạy đà và có thể chuyền bóng về phía trước, nhưng không được chạm bóng lần hai trước khi bóng chạm người khác. Thủ môn được di chuyển ngang nhưng phải giữ ít nhất một phần bàn chân hợp lệ với vạch cầu môn tại thời điểm bóng được đá.
